Reklam
Reklam
$ DOLAR → Alış: 5,74 / Satış: 5,77
€ EURO → Alış: 6,37 / Satış: 6,39

Orta Doğu’nun Türkçesi

Orta Doğu’nun Türkçesi
  • 27.10.2017
  • 891 kez okundu
Reklam

Sakarya Üniversitesi Akademik ve Sosyal Gelişim Merkezi’nin (SASGEM) düzenlediği Çarşamba Konferanslarının bu haftaki konuğu Türkiye Yazarlar Birliği Onursal Başkanı Mehmet Doğan oldu.
SAÜ Hukuk Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleşen program “Orta Doğu’nun Türkçesi” başlıklı konu ele alındı.
Orta Doğu kelimesini inceleyerek konuşmasına giriş yapan Mehmet Doğan, şöyle devam etti: “Orta kelimesi Türkçe, doğu kelimesi de Türkçe ama Orta Doğu kelimesi kavram olarak Türkçe değil. Biz bu kelimeleri ayrı ayrı hep kullandık. Ama Orta Doğu kavramını çok yeni zamanlarda kullanıyoruz.

Bu adlandırma nereden çıktı?
Aslında bizim de içinde bulunduğumuz bu coğrafyanın doğru adlandırması Batı Asya olmalı. Zaten Anadolu’ya da eskiden küçük Asya derler, Asya’nın en batı ucunda bir yarımada burası. 19. yüzyıla kadar da dünya Orta Doğu kavramından haberdar değil. 20. yüzyılda siyaseten icat edilmiş bir kavramla karşı karşıyayız. Aslında coğrafi bir kavram gibi duruyor ama kesinlikle siyasi bir kavram.

Önce şu soruyu sormamız lazım, kime göre ve neye göre Orta Doğu?
Avrupa’ya göre ve bilhassa İngiltere’ye göre adlandırma yapılmış oluyor. Biz kendi doğumuzu düşünerek böyle bir tanımlama yapsaydık nereye Orta Doğu derdik? Ben derim ki Türkistan Orta Doğu’muz olur. Çünkü onun doğusunda kim var? Koskoca bir kıta, ama İngilizlere göre Ortadoğu işte bu coğrafyadır.

Yakın Doğu ile Orta Doğu’nun Tarifi
Tabi Orta Doğu’dan önce bir de Yakın Doğu kavramı vardır. Bu da siyasi bir adlandırmadır ve bunu da İngilizler uzun süre kullanmışlardır. 1. Dünya Savaşı Yakın Doğu kavramı üzerinden yürütülmüştür. 2. Dünya Savaşı ise Orta Doğu kavramı icat edildi. İlk defa 1945 yılında Türk Dil Kurumu Türkçe sözlüğü yayınladı. Orada Orta Doğu kelimesi tabiatı ile yok, Yakın Doğu var. Tarif Osmanlı İmparatorluğu’nun eski kapladığı alan.

1983’te yapılan 7. baskıda Orta Doğu şöyle tarif ediliyor; Türkiye, Suriye, Mısır, İsrail, Lübnan, Arabistan, Irak ve İran’ı içine alan ülkelere verilen ad. Bu baskıda sözlüğe Yakın Doğu tekrar alınmış, şöyle tarif ediyor; Akdeniz’in doğu kıyısındaki ülkelerle Suriye, Mısır, Lübnan, İsrail (Ürdün’ün) oluşturduğu bütüne verilen ad. Bakın 1945’te verilen Yakın Doğu ile 1983’teki Yakın Doğu tarifinde dağlar kadar fark var. Neden kaynaklanıyor bu? Çünkü bunlar siyasi kavramlar, siyaset değişiyor. Bu siyasete göre de yeni tanımlamalar yapılıyor. Sözlük bile olsa. 1998’te yapılan 9. baskıda Orta Doğu’nun yazılışıyla birlikte tarifi de değiştiriliyor. Ortadoğu’nun birleşik değil, sıfat tamlaması olarak yazıldığını görüyoruz. Şöyle bir tarif var; Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Suriye, Mısır, İsrail, Lübnan, Filistin, Suudi Arabistan, Irak ve İran’ı içine alan ülkelere verilen ad. Dikkat ederseniz burada Kıbrıs’ın bütünü zikredilmiyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti zikrediliyor. Bu bize kavramın coğrafi olarak algılanmadığını, tamamen siyasi algılandığını gösteriyor. Yani Kıbrıs Rum kesimi Orta Doğu’da değildir, batıdadır, Avrupa’dadır demek istiyorlar. 2011’de yapılan 11. baskıdaki tarifi size okuyorum, Güney Batı Asya da tarifsel ve kültürel yakınlığı olan ülkelerin oluşturduğu coğrafi bölge. Bu daha genel bir tarif olarak sözlüğe girmiş bulunuyor.
Orta Doğu’da geçmişten bugüne
Petrol kaynaklarının önemli bir kısmının, büyük bir kısmının Suudi Arabistan, Irak gibi ülkelerde bulunması, Orta Doğu için ayrı bir önem ortaya çıkarıyor. Bugün de Orta Doğu kirli bir savaşın nesnesi haline getirilmiştir. Şimdi çok geniş bir coğrafyadan bahsettik, çok önemli bir coğrafyadan bahsettik, bu coğrafyanın bir anlamda ucu bucağı yok. Ama belli sınırları var ve bu sınırlar içindeki bölgeyi tek başına bir arada bulunduran, yüzyıllar boyunca bir tek devlet olmuş: Osmanlı Devleti. Orta Doğu bölgesini birleştirmiş ve aşağı yukarı 5 asır bir arada tutmuş. Bugün bölgede hâkimiyet mücadelesinin esas aktörü olarak Amerika Birleşik Devletleri görülmektedir 1. Dünya Savaşı’ndan 100 yıl sonra ABD bölgeyi yeniden belirlemek için açık ve gizli operasyonlar yapmakta, bu da bölge halkının hayatını cehenneme çevirmektedir.

Türkçe
Bizim ilk Türkçe metinlerimiz, yazılı metinlerimiz çok uzağımızda, Asya’nın kuzey ve doğusunda bulunuyor. Orhun yazıtlarının bulunduğu bölge, yani İslam’dan önce yazılı metinlerimiz, İslami dönemdeki yazılı metinlerimizin ilk örnekleri de biliyorsunuz Uygur bölgesi dediğimiz Kaşgar ve o civarda ortaya çıktı. Ama Türkçe, Müslümanlıktan sonra Karahanlılar hariç Osmanlılara kadar devlet dili muamelesi görmedi. Ancak Anadolu’da Türkçe Osmanlılarla birlikte güçlü bir devlet dili haline geldi ve en zengin Türkçe edebiyat Anadolu’da ortaya çıktı. En büyük şairler, yazarlar Anadolu’da ortaya çıktı. Yunus Emre’den itibaren burada yetişmiş çok büyük bir edebiyatçı nesil var ve bunların ortaya koyduğu çok muhteşem eserler var. Anadolu Türkçenin kalbi oldu. İslam dünyasında iki güçlü dil var, birincisi Arapça, bu din dilidir, kuranın dilidir, o yüzden biz Arapçaya çok hürmet ettik. Arapçadan çok kelime aldık. Birçok kavramlarımız Arapçadan geçti. İkincisi Farsçadır. Farsça edebiyat dilidir. Selçuklu Devleti sonuna kadar Farsçayı devlet dili olarak kullandı. Dolayısıyla bizim eski birçok metinlerimiz Farsça üzerinden yazıldı. Osmanlı Devleti hem Arapça öğretimine hem Farsça öğretimine çok önem verdi. Bunu yanında Türkçe de güçlendi ve hatta öyle oldu ki 19. yüzyıldan itibaren Türkçe, Arapça ve Farsçanın önüne geçti. Biz Avrupa ile sürekli alışveriş hali içeresindeyiz. Batı 18. ve 19. yüzyıllarda büyük dönüşümler geçirdi. Biz Batı ile birebir ilişki içerisinde olduğumuz için, Batıda ortaya çıkan, hem fikir eserlerini hem teknik ile ilgili eserlerini tercüme ettik. Astronomi eserlerini tercüme ettik ve bu tercümeler sadece Türkçe yapıldı. Türkçe 19. yüzyılda diğer dillerden daha güçlü bir dil haline geldi.”

Program Mehmet Doğan’a hediyelerinin takdim edilmesiyle sona erdi.

AK Parti Adapazarı İlçe Teşkilatında konuşan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ali İhsan Yavuz, “AK Parti siyasi parti olmanın ötesindedir,...
Altyapı öğrencileri çalışmalarına başladı
Büyükşehir Belediyesi Basketbol Altyapı Takımlarında genç yetenekler çalışmalarına devam ediyor. Altyapı eğitmenleri tarafından çalışmalarına devam eden genç yetenekler gençler, yıldızlar...
BAYRAK, ‘ACELE EDİN 0,99 FAİZ ORANLI KONUT KREDİSİ SONA EREBİLİR’
Sakarya Müteahhitler Birliği Başkanı Murat Bayrak’tan kritik açıklama. Bayrak Devlet desteğiyle verilen 0,99 oranlı konut kredilerinin sona erebileceğini söyledi. Geçtiğimiz...
Büyükşehir Belediyesi Hayvana verdiği değeri bir kez daha gösterdi
Büyükşehir Belediyesi Veteriner Hizmetleri Şube Müdürlüğü, Kurban Bayramı’nın ikinci gecesi işkence gören ve vücudunda kırıklar oluşan köpeğin bakımlarını yaparak iyileştirdi....
SGM ve Engelsiz Kafe erasmus öğrencilerini ağırladı
Büyükşehir Belediyesi Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü yeni bir sosyal sorumluluk projesine katkıda bulundu. ‘Hayaller Engel Tanımaz’ adlı projede 6 ülkeden...
SAKARYA BAROSU ”ADLİ YIL AÇILIŞ TÖRENİ’NE KATILACAĞIZ ”
Sakarya Barosu Başkanı Av. Abdurrahim Burak, Yargıtay’ın 2019- 2020 Adli Yıl Açılış Töreni’ne katılacağını bildirdi ve önemli açıklamalarda bulundu.  ...
KIŞLAÇAY’DA HORONLU FINDIK HASADI
İlçemiz Kışlaçay Mahallesin’de bölgenin en önemli geçim kaynağı fındıkta mahallenin yüksek kesimlerinde hasat dönemi başladı. Kışlaçay Mahallesinin yüksek kesimlerinde açma...
DİNÇ AİLESİNİN ACI GÜNÜ!..
İlçemiz Karaaptiler Mahallesinde ikamet eden merhum Rahmi Dinç’in eşi, İbrahim Dinç’in annesi vefat etmiştir. Cenazesi bugün ikindi namazına mütakip Karaaptiler...
DUMAN AİLESİNİN ACI GÜNÜ!..
İlçemiz Adliye mahallesinde ikamet eden, Eski Yukarı Kirazca Muhtarı merhum Mustafa Duman’ın kardeşi, Can, Orçun ve İlkay Duman’ın Babaları, Enver...
Büyükşehir İtfaiye Erleri her zaman nöbette
Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Erleri şehrin huzuru ve güvenliği için 7/24 nöbet tutmaya devam ediyor. İtfaiye ekipleri tarafından son 6 ayda...
Başkan Yüce’ye özel kesme dondurma ikram ettiler
Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem Yüce, beraberindeki misafirleri ile birlikte gece saatlerinde Kahramanmaraş’tan gelerek Sakarya’ ya yatırım yapan Bedo Dondurma’yı...
Arifiye başlayamadı!
Teknik heyet ve takım sahaya çıktı, fotoğraflar çekildi, konuşmalar yapıldı ama idman iptal oldu. Hayırlı uğurlu olsun İlimiz futbolunun köklü...
Büyükşehirli sporcular Denizli’de kürsüde
Büyükşehir Bisiklet takımı, Denizli’de düzenlenen Uluslararası Çameli Dağ Bisikleti yarışlarına katıldı. Elit erkekler kategorisinde Büyükşehir sporculardan Onur Balkan 2.’ci olurken...
İş İmkânı Sağlanacak Plastik Teknolojileri Alanı Açıldı.
Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü, SATSO (Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası) ile işbirliği yaparak Ümit Erdal Mesleki ve Teknik Anadolu...
Tarihi Sakarya Köprüsü’nde bakım çalışması devam ediyor
Sakarya Nehri üzerinde bulunan tarihi Sakarya Köprüsü’nde yenileme çalışmaları kaldığı yerden devam ediyor. Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun kararları...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ