DOLAR

30,9471$% 0.11

EURO

33,4980% 0.1

STERLİN

39,0905£% 0.1

GRAM ALTIN

2.019,68%0,39

ÇEYREK ALTIN

3.456,00%0,42

BİTCOİN

1600257฿%-0.2475

Öğle Vakti a 13:23
Sakarya PARÇALI BULUTLU
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
  • Arifiye Haber
  • EKONOMİ
  • ”Eylül ayı üretici ile market arasındaki fiyat değişimlerini değerlendirdi”

”Eylül ayı üretici ile market arasındaki fiyat değişimlerini değerlendirdi”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, eylül ayı üretici ile market arasındaki fiyat değişimlerini, bu değişimlerin nedenlerini, aylık ve yıllık girdi fiyatlarındaki değişimleri yaptığı basın açıklamasıyla değerlendirdi.

Eylül ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 338,3 ile limonda görüldüğünü açıklayan Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü;

“Limondaki fiyat farkını yüzde 232 ile kuru soğan, yüzde 216,1 ile elma, yüzde 197,3 ile kırmızı mercimek, yüzde 192 ile maydanoz ve yüzde 188,3 ile havuç takip etti.

Limon 4,4 kat, kuru soğan 3,3 kat, elma 3,2 kat, kırmızı mercimek 3 kat, maydanoz ve havuç 2,9 kat fazlaya satıldı. Üreticide 4 lira 46 kuruş olan limon 19 lira 55 kuruşa, 4 lira 81 kuruş olan kuru soğan 15 lira 97 kuruşa, 8 lira 70 kuruş olan elma 27 lira 50 kuruşa, 17 lira 50 kuruş olan kırmızı mercimek 52 lira 02 kuruşa, 4 lira 21 kuruş olan maydanoz 12 lira 31 kuruşa, 9 lira olan havuç 25 lira 95 kuruşa markette satıldı.”

Market Fiyatları

“Eylül ayında markette 37 ürünün 29’unda fiyat artışı, 7’sinde fiyat azalışı görülürken,1 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Eylül ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 45,9 ile fındık oldu. Fındıktaki fiyat artışını yüzde 26,8 ile kuru kayısı, yüzde 25,6 ile şeftali, yüzde 25 ile kırmızı mercimek, yüzde 22,3 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde 16,6 ile yeşil mercimek oldu. Yeşil mercimekteki fiyat düşüşünü yüzde 11,5 ile patlıcan, yüzde 4 ile domates, yüzde 3,9 ile kuru üzüm izledi.”

Üretici Fiyatları

“Eylül ayında üreticide 29 ürününün 21’inde fiyat artışı olurken, 7’sinde fiyat düşüşü görüldü. 1 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üretici fiyatlarında kuru kayısıda fiyat değişimi olmadı.

Geçen ay 8 lira olan limon fiyatları yüzde 44,3 azalışla 4,46 liraya düştü. Marketlerde ise 19,47 liradan 19,55 liraya çıktı. 4,4 kat fazlaya tüketiciye satıldı. Pazarlama sıkıntısı yaşayan üreticilerimiz emeğinin karşılığını alamazken, artan market fiyatları nedeniyle üreticideki bu düşüş tüketiciye yansımadı. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 19,5 ile patlıcan, yüzde 12,3 ile patates, yüzde 11,2 ile domates izledi. 

Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 109,1 ile kuru incirde görüldü. Kuru incirdeki fiyat artışını yüzde 100 ile kuru üzüm, yüzde 74 ile elma, yüzde 64,3 ile kuru fasulye ve yüzde 50 ile havuç takip etti.”

Üretici fiyat değişiminin nedenleri

“Limonda olumlu iklim koşulları rekoltenin yükselmesine, fiyatların düşmesine sebep oldu. Patlıcan, patates ve domateste arz artışları fiyatlara düşüş olarak yansıdı. Kuru üzümdeki yüksek fiyat, ürünün yeni sezona ait olması ve yaşanan doğal afetler nedeniyle arzdaki azalmadan ortaya çıktı. Kuru incirdeki fiyat artışı ürünün yeni sezona ait olmasından kaynaklandı. Elma, kuru fasulye, nohut, pirinçteki yüksek fiyat, ürünün yeni sezona ait olması ve maliyetlerin geçen yıla göre artmasından meydana geldi. Yazlık hasadın sona ermesi ile havuç fiyatlarında artış görüldü.”

“Mazotta fiyat artışı devam ediyor”

“Mazot fiyatı son bir ayda yüzde 5,9, son bir yıla göre ise yüzde 75,5 oranında arttı. Mazot tüketiminin arttığı bir döneme giriyoruz. Üretici bir yandan hasat ettiği ürününü taşımada mazot kullanırken, diğer yandan kışlık ekilecek ürünler için önemli ölçüde mazot tüketecek. Türkiye kişi başına ortalama gelirinin sadece üçte birini kazanan üretici için mazot fiyatlarının ucuz sağlanması veya mazota verilen desteğin önemli ölçüde artırılması gerekiyor. Her yapılan zamdan sonra mazot fiyatına bağlanan destekler eriyor. Bu nedenle mazota ek destek verilmesi gerekiyor. Devletimiz bu desteği rahatlıkla sağlayabilir. Zaten ÖTV ve KDV ile üreticiden alınan vergi toplam tarımsal desteklerin finansmanının üçte ikisini karşılıyor.”

“Gübre desteklerinin artırılması gerekiyor”

“Aylık bazda fiyat düşüşü görülmesine rağmen, yıllık olarak gübre fiyatlarının yüksekliği devam ediyor. Üretici bu fiyatları karşılamakta zorluk çekiyor. Fiyatların yüksekliğini gören üretici yetersiz gübre kullanıyor. Bu durum üretim miktarını ve kaliteyi etkiliyor. Gübre tüketim rakamları bu gerçeği doğruluyor.

2020 yılında 7,1 milyon ton gübre kullanan üreticilerimiz 2021 yılında 6,4 milyon ton, 2022 yılında ise 5,9 milyon ton gübre kullandı.

Gübrede yıllardır dekar başına çok düşük kalan destek miktarı maalesef 2023 desteklerinde de aynı akıbeti yaşadı. Gübre desteklerinde artış yapılmadı. Gübre desteklerinin artırılması gübre kullanımını yükseltecek, verim ve kalitede artış sağlanacaktır. Verim ve kalitede artış sağlayamadığımız sürece özellikle hububatta ithalatçı bir ülke olmaktan kurtulamayacağımız açıktır.”

Eylül Ayı Aylık ve Yıllık Girdi Fiyatlarındaki Değişim

“Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre Eylül ayında, Ağustos ayına göre, üre gübresi yüzde 1,8, DAP gübresi yüzde 1,2 azalırken,  amonyum sülfat gübresi yüzde 5,7, kalsiyum amonyum nitrat gübresi yüzde 2,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,7 oranında arttı.

Geçen yılın Eylül ayına göre ise son bir yılda, kalsiyum amonyum nitrat gübresi yüzde 10,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 10,4, DAP gübresi yüzde 10,3, amonyum sülfat gübresi yüzde 1,6, üre gübresi yüzde 1,5 oranında arttı.

Mazot fiyatı aylık olarak yüzde 5,9, son bir yıla göre ise yüzde 75,5 oranında arttı. Besi yemi Eylül ayında Ağustos ayına göre yüzde 2,1, süt yemi yüzde 1,6, son bir yılda besi yemi yüzde 31,2 ve süt yemi yüzde 30,5 oranında arttı.”

ÜRÜNLERFiyat (TL/kg)Fiyat Farkı (Yüzde)
ÜreticiHalPazarMarketHal/ÜreticiPazar/ÜreticiMarket/Üretici
Limon4,4612,8515,7519,55188,1253,1338,3
Kuru Soğan4,818,5315,3315,9777,4218,8232,0
Elma8,7022,8023,8027,50162,1173,6216,1
Kırmızı Mercimek17,5027,0035,0052,0254,3100,0197,3
Maydanoz (adet)4,214,479,4212,316,2123,4192,0
Havuç9,0011,5818,6725,9528,7107,4188,3
Marul (adet)9,1418,6118,8325,98103,6106,0184,2
Kuru Üzüm50,00 75,00129,18 50,0158,4
Kabak9,1013,7820,9022,6351,5129,7148,7
Patlıcan8,2513,4915,2519,8963,584,8141,1
Sivri Biber13,8017,1624,7532,8524,379,3138,0
Domates11,1015,9317,8324,2443,560,7118,4
Kuru Kayısı135,00 200,00287,30 48,1112,8
Salatalık7,8010,1113,8316,5529,677,4112,2
Patates9,5013,0217,1719,3237,180,7103,3
Şeftali2122,0034,238,624,862,983,9
Nohut29,1940,0041,0051,8137,040,577,5
Kuzu Eti219,71  380,38  73,1
Yeşil Fasulye32,1733,7744,6052,355,038,762,8
Fındık (iç)216,00 350,00350,50 62,062,3
Kuru İncir115,00 185,00185,96 60,961,7
Pirinç33,0038,0045,0051,7615,236,456,9
Dana Eti239,08  365,55  52,9
Yeşil Mercimek25,2928,0035,0038,2210,738,451,1
Antep Fıstığı265,00 400,00400,50 50,951,1
Kuru Fasulye39,4250,0055,0057,3726,839,545,5
Yumurta2,70 3,833,90 42,044,4
Ispanak22,5023,0032,0032,352,242,243,8
Yeşil Soğan (Demet)13,0014,0114,5017,497,811,534,5
Zeytinyağı199,85  200,00  0,1
Beyaz peynir   177,52   
Kaşar peyniri   227,59   
Yoğurt   40,65   
Tereyağ   240,40   
Mısırözü yağı   59,03   
Ayçiçek  yağı   49,87   
Tavuk Eti   67,11   
Toz şeker   32,65   

Not: Hal, pazar ve market verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden derlenmektedir. Pirinç (Osmancık), kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatlarıdır. Dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatı serbest piyasa fiyatıdır. Yumurta üretici fiyatları Başmakçı ve Kaytaş verilerinin ortalaması alınarak derlenmektedir. Yumurta fiyatları aylık ortalama fiyat şeklinde alınmıştır. 

MARKETAy Sonu Market Fiyatı (TL/kg)Değişim (Yüzde)
ÜRÜNLER29 Ağustos 202328 Eylül 202329 Ağustos 2023/28 Eylül2023
Fındık (iç)240,23350,5045,9
Kuru Kayısı226,64287,3026,8
Şeftali30,7438,6225,6
Kırmızı Mercimek41,6152,0225,0
Yumurta3,193,9022,3
Nohut44,7451,8115,8
Kabak19,8622,6313,9
Maydanoz (adet)10,9112,3112,8
Pirinç46,5951,7611,1
Zeytinyağı182,92200,009,3
Sivri Biber30,2432,858,6
Antep Fıstığı369,30400,508,4
Yoğurt38,0440,656,9
Kaşar peyniri214,21227,596,2
Toz şeker30,7632,656,2
Kuru İncir175,22185,966,1
Marul (adet)24,5625,985,8
Dana Eti348,02365,555,0
Beyaz peynir169,16177,524,9
Kuru Soğan15,2415,974,8
Kuzu Eti363,33380,384,7
Patates18,6419,323,7
Tereyağ231,99240,403,6
Yeşil Fasulye51,2152,352,2
Salatalık16,2516,551,9
Ayçiçek  yağı49,0549,871,7
Havuç25,5425,951,6
Mısırözü yağı58,6959,030,6
Limon19,4719,550,4
Elma27,5027,500,0
Kuru Fasulye57,4257,37-0,1
Yeşil Soğan (Demet)17,5217,49-0,2
Tavuk Eti68,0667,11-1,4
Kuru Üzüm134,46129,18-3,9
Domates25,2424,24-4,0
Patlıcan22,4819,89-11,5
Yeşil Mercimek45,8538,22-16,6
ÜRETİCİAy Sonu Üretici Fiyatı (TL/kg)Değişim (Yüzde)
ÜRÜNLER29 Ağustos 202328 Eylül 202329 Ağustos 2023/28 Eylül 2023
Kuru İncir55,00115,00109,1
Kuru Üzüm25,0050,00100,0
Elma5,008,7074,0
Kuru Fasulye24,0039,4264,3
Havuç6,009,0050,0
Nohut19,7529,1947,8
Yeşil Soğan (Demet)9,2013,0041,3
Pirinç23,7033,0039,2
Fındık (iç)160,00216,0035,0
Kuru Soğan3,704,8130,0
Zeytinyağı168,12199,8518,9
Maydanoz (adet)3,634,2116,1
Yumurta2,332,7015,9
Kuzu Eti200,43219,719,6
Yeşil Fasulye31,0032,173,8
Sivri Biber13,3013,803,8
Dana Eti232,92239,082,6
Antep Fıstığı260,00265,001,9
Kırmızı Mercimek17,2217,501,6
Salatalık7,707,801,3
Yeşil Mercimek25,0025,291,2
Kuru Kayısı135,00135,000,0
Şeftali21,3321-1,5
Kabak9,259,10-1,6
Marul (adet)9,409,14-2,7
Domates12,5011,10-11,2
Patates10,839,50-12,3
Patlıcan10,258,25-19,5
Limon8,004,46-44,3
GİRDİ FİYATLARI27 Eylül 202227 Ağustos  202327 Eylül 2023Ağustos  2023- Eylül 2023 Değişim (%)Eylül 2023- Eylül 2022 Değişim (%)
Gübreler (TL/Ton)
A.Sülfat %21                   7.500                   7.210                      7.6215,71,6
A.Nitrat %26                   8.200                   8.837                      9.0802,810,7
ÜRE                 14.550                 15.034                    14.763-1,81,5
DAP                 18.420                 20.559                    20.319-1,210,3
20.20.0                 12.700                 13.921                    14.0180,710,4
Mazot (TL/Litre)23,1838.4140,675,975,5
Yemler
Besi yemi (TL/ton)6.3188.1168.2892,131,2
Süt yemi (TL/ton)6.7918.7258.8631,630,5
Zirai ilaçlar
Deltametrin EC 25g/L)350500430-14,022,9
Elektrik (krş/kwh)249,25 214,33214,330,0-14,0
ad826x90
YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

BAKAN YERLİKAYA’DAN AÇIKLAMA

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.