SAÜ Tıp Fakültesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Raşit Aydın’ın yürüttüğü TÜBİTAK destekli projeyle, tıp ve coğrafya alanlarından araştırmacılar Sakarya’nın obezite ve metabolik sendrom haritasını çıkaracak. Bu hastalıkların hangi ilçelerde yoğunlaştığı, çevreyle ilişkisi ve ortaya konularak koruyucu sağlık hizmetlerine ve yerel sağlık politikalarına yol gösterilecek.

Sakarya Üniversitesi (SAU), toplum sağlığını yakından ilgilendiren obezite ve metabolik sendromun yaygınlığını belirlemek amacıyla kapsamlı bir araştırma başlatıyor. TÜBİTAK 3005 Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenen, “Sakarya İlinde Obezite ve Metabolik Sendromun Yaygınlığı ve Belirleyicilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Mekânsal Analizi” başlıklı projeyle sağlık verileri, coğrafi bilgi sistemleriyle bir araya getirilecek. Yürütücülüğünü SAU Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Raşit Aydın’ın üstlendiği projenin, Sakarya genelindeki yaklaşık 104 aile sağlığı merkezinde bulunan 162 aile hekimliği birimi üzerinden yürütülmesi planlanıyor.
16 ilçede sağlık göstergeleri izlenecek
Farklı disiplinlerden araştırmacıları bir araya getiren proje kapsamında, Sakarya’nın 16 ilçesinden 15–69 yaş aralığındaki 3 bin 841 bireyin verileri değerlendirilecek. Çalışmada obezite ve metabolik sendromun yalnızca ne kadar yaygın olduğu değil, hangi ilçe ve bölgelerde yoğunlaştığı, hangi yaş gruplarını daha çok etkilediği ve çevresel koşullarla nasıl bir ilişki gösterdiği de araştırılacak. Projede toplumun sağlık göstergelerinin iki, dört ve altı yıllık dönemlerde nasıl değiştiğinin izlenmesi hedefleniyor. Bu kapsamda oluşturulacak altyapı, bilimsel verilere dayalı koruyucu sağlık politikalarının geliştirilmesine katkı sunacak.
Sakarya’nın obezite haritası çıkarılacak

Projenin ortaya çıkış sürecini anlatan Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Raşit Aydın, obezite üzerine yürüttükleri araştırmalarda Sakarya’ya özgü yaygınlık verilerinin eksik olduğunu fark ettiklerini ve çalışmayı bu ihtiyaçtan yola çıkarak geliştirdiklerini belirtti. Obezite ve metabolik sendromun il genelindeki dağılımını belirleyip elde edilen verileri haritalandırmayı amaçladıklarını ifade eden Aydın, böylece yerel sağlık politikalarının geliştirilmesine bilimsel katkı sunmak istediklerini kaydetti. Aydın, bu araştırma modelini ilerleyen süreçte Türkiye geneline yaygınlaştırmayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi.
Altı ay sürecek saha çalışması
Proje kapsamında yaklaşık altı ay sürecek bir saha çalışması yapılacağını belirten Aydın, katılımcıların boy, kilo, bel ve kalça çevresi ile kan basıncının ölçüleceğini, bazı biyokimyasal parametrelerin de değerlendirileceğini anlattı. Öğr. Üyesi Muhammet Raşit Aydın ayrıca katılımcıların beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri, kronik hastalıkları ve aile yapılarıyla ilgili de bilgiler toplanacağını dile getirdi.
Parklar ve yürüyüş yolları da incelenecek
Obezitenin yalnızca bireysel beslenme tercihleriyle açıklanamayacağını vurgulayan Aydın, araştırmada kişilerin yaşadığı çevrenin de önemli bir değişken olarak ele alınacağını belirtti. Bu kapsamda sosyoekonomik düzey, fiziksel aktivite ve beslenme alışkanlıklarının yanı sıra parklar, yürüyüş alanları, bisiklet yolları ve sosyal yaşam alanlarının sağlık göstergeleriyle ilişkisi incelenecek. Böylece fiziksel ve sosyal çevre koşullarının obezite ve metabolik sendromla bağlantısı ortaya konulacak.
Sakarya’yı temsil edecek bir araştırma modeli
Proje ekibinde yer alan SAU Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Köse, araştırmayı bilimsel açıdan öne çıkaran yönlerden birinin Sakarya genelini temsil edebilecek bir örneklem yapısı olduğunu belirtti. Aile hekimliği birimlerinin toplumun farklı kesimlerine ulaşma imkânı sunduğu için güçlü bir araştırma zemini oluşturduğunu ifade eden Köse, örneklemin ilçelerin nüfus büyüklükleri ve cinsiyet dağılımları dikkate alınarak tabakalandırıldığını anlattı.
Büyükşehir’in Yaşam Destek Akademisi’nde kayıtlar başlıyor